Trước nguy cơ lây lan của các bệnh đường hô hấp trong thời điểm giao mùa, việc chủ động cập nhật kiến thức và thực hiện các biện pháp phòng bệnh là điều cần thiết đối với mỗi người. Trường Cao đẳng Kỹ thuật Y Dược Hà Nội chia sẻ những thông tin quan trọng về bệnh cúm A, từ dấu hiệu nhận biết, nhóm đối tượng có nguy cơ cao đến các biện pháp phòng ngừa và thời điểm cần đến cơ sở y tế.
1. Cúm A là gì? Vì sao cần chủ động phòng ngừa?
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra. Bệnh có khả năng lây lan từ người sang người, chủ yếu thông qua các hạt dịch tiết đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
Một số phân nhóm virus cúm A thường gặp ở người gồm A(H1N1)pdm09 và A(H3N2). Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, với các triệu chứng từ nhẹ đến nặng tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và nguy cơ của từng người.
Trong thời điểm giao mùa, các bệnh đường hô hấp cần được quan tâm và theo dõi. Mặc dù phần lớn người khỏe mạnh có thể hồi phục sau khi mắc cúm, bệnh vẫn có nguy cơ gây biến chứng như viêm phổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính. Vì vậy, chủ động phòng ngừa và theo dõi sức khỏe là việc cần thiết để hạn chế nguy cơ mắc bệnh cũng như lây lan trong cộng đồng.
2. Những triệu chứng thường gặp của cúm A
Các triệu chứng cúm A thường xuất hiện tương đối đột ngột. Người mắc bệnh có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Sốt, ớn lạnh: Người bệnh có thể sốt cao, cảm thấy rét run hoặc nóng lạnh thất thường.
- Ho, đau họng: Có thể xuất hiện ho khan, ho có đờm, đau rát họng, sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
- Đau đầu, đau mỏi cơ: Cơ thể mệt mỏi, đau nhức toàn thân, thiếu năng lượng và giảm khả năng tập trung.
- Mệt mỏi, chán ăn: Người bệnh có thể cảm thấy uể oải, ăn uống kém và cần nhiều thời gian nghỉ ngơi.
- Rối loạn tiêu hóa: Một số trường hợp, đặc biệt là trẻ em, có thể gặp tình trạng buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Các biểu hiện của cúm A có thể tương tự với cảm lạnh và những bệnh lý đường hô hấp khác. Do đó, không thể xác định chính xác người bệnh có mắc cúm A hay không chỉ dựa vào triệu chứng. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh nên được tư vấn, thăm khám và xét nghiệm khi cần thiết.
3. Những đối tượng cần đặc biệt lưu ý khi mắc cúm A
Cúm A có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, tuy nhiên một số nhóm đối tượng có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn, bao gồm:
- Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi.
- Người từ 65 tuổi trở lên.
- Phụ nữ đang mang thai.
- Người mắc bệnh mạn tính như hen phế quản, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh phổi mạn tính.
- Người có hệ miễn dịch suy giảm.
Những đối tượng này cần theo dõi sức khỏe chặt chẽ khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ cúm. Việc thăm khám sớm giúp nhân viên y tế đánh giá mức độ bệnh, xác định nguy cơ và đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi, người thân cần chú ý những thay đổi bất thường về thân nhiệt, nhịp thở, khả năng ăn uống và mức độ tỉnh táo để kịp thời đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
4. Cách phòng ngừa cúm A hiệu quả
Để giảm nguy cơ mắc cúm A và hạn chế lây lan trong cộng đồng, mỗi người nên duy trì những thói quen bảo vệ sức khỏe sau:
Tiêm vaccine cúm mùa
Tiêm vaccine cúm mùa theo khuyến cáo của nhân viên y tế là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng nghiêm trọng. Vaccine cần được sử dụng phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khuyến cáo hiện hành.
Giữ vệ sinh cá nhân
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho hoặc hắt hơi. Hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa vệ sinh tay.
Đeo khẩu trang khi cần thiết
Nên đeo khẩu trang khi có triệu chứng đường hô hấp, khi chăm sóc người bệnh hoặc khi đến những nơi đông người, không gian kín và thông khí kém.
Giữ môi trường sống thông thoáng
Thường xuyên vệ sinh không gian sinh hoạt, tăng cường thông gió khi điều kiện cho phép và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nghi ngờ cúm.
Duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh
Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, vận động phù hợp và duy trì thói quen sinh hoạt điều độ góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể.
Hạn chế lây nhiễm cho người khác
Khi có triệu chứng nghi ngờ cúm, nên hạn chế tiếp xúc gần, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, nghỉ ngơi phù hợp và thực hiện hướng dẫn của nhân viên y tế.
5. Khi nào người mắc cúm A cần đến cơ sở y tế?
Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ cúm A, người bệnh cần theo dõi diễn biến sức khỏe và chủ động tìm tư vấn y tế, đặc biệt nếu thuộc nhóm có nguy cơ cao.
Cần đưa người bệnh đi cấp cứu nếu xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo như:
- Khó thở, thở nhanh hoặc đau tức ngực.
- Lơ mơ, co giật hoặc có biểu hiện rối loạn ý thức.
- Không uống được, tiểu ít rõ rệt hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng.
- Sốt hoặc ho đã thuyên giảm nhưng sau đó quay trở lại và nặng hơn.
Không nên chủ quan khi triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến bất thường. Bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc kháng virus trong những trường hợp phù hợp, đặc biệt với người có nguy cơ cao hoặc mắc bệnh nặng. Việc điều trị thường có lợi hơn khi được đánh giá và bắt đầu sớm theo chỉ định chuyên môn.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị cúm A vì kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế có chuyên môn.
6. Chủ động phòng bệnh cúm A để bảo vệ sức khỏe cộng đồng
Cúm A là bệnh đường hô hấp phổ biến nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng, nhất là ở những người có sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh nền. Nhận biết sớm triệu chứng, tiêm vaccine phù hợp, duy trì vệ sinh cá nhân và tiếp cận dịch vụ y tế đúng thời điểm là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ bản thân và những người xung quanh.
Trường Cao đẳng Kỹ thuật Y Dược Hà Nội khuyến khích mỗi người chủ động nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe, theo dõi thông tin từ các cơ quan y tế chính thống và thực hiện các khuyến cáo phòng bệnh phù hợp.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe cộng đồng, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ.
